بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

637

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

است كه « قم نذير البشر فانذر » يعنى برخيز اى محمد حالكونى كه بيم كننده باشى مر مردمان را پس بيم كن ايشان را و آنچه در كتاب الرجعه از حضرت ابى جعفر عليه السّلام روايت كرده‌اند كه آن حضرت فرمودند كه نذير البشر يعنى محمد صلى اللَّه عليه و إله نذير البشر فى الرجعة مؤيد توجيه اخير است لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَقَدَّمَ بدل است از للبشر يعنى مراد از بيم كردن بشر به اين معنى است كه بيم كننده است هر كس را كه خواهد از شما كه پيشى گيرد در اكتساب خيرات و طاعات أَوْ يَتَأَخَّرَ و يا تخلف كند و باز ايستد از تحصيل خيرات يعنى بيم كننده است جميع مكلفان را كه عنان اختيار خير و شر در دست آنهاست محمد بن فضيل از حضرت امام موسى الكاظم عليه السّلام معنى آيهء لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ پرسيد حضرت فرمود معنى اينست كه « من تقدم الى ولايتنا اخر عن سقر و من تأخر عنا تقدم الى سقر » يعنى هر كسى پيشى كرد بقبول در اكتساب خيرات ولايت ما از سقر متأخر گردد و هرگز داخل آن نشود و از آن نجات يابد و هر كس پس افتد از ما و قبول ولايت نكند سبقت گيرد بسقر و پيش از همه داخل آن شود حاصل كلام آن كه تقدم بولايت لازم دارد تأخر از دوزخ را و تأخر از ولايت لازم دارد تقدم بر دوزخ را كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ رهينة مؤنث رهين نيست زيرا كه در فعيل بمعنى مفعول تذكير و تأنيث مساويست بلكه رهينه اسم رهن است چنانچه شتيمه اسم شتم است و در اينجا بمعنى مرهونه است يعنى هر نفسى به آنچه كسب كرده مرهونست نزد خداى تعالى يعنى هر نفسى به عمل خود مؤاخذ است و خلاصى از آن ندارد إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ مگر ياران دست راست كه ايشان بكسب مرهون و مؤاخذ نيستند و به جهت ارتكاب اعمال صالحه نفس خود را از رهن برآورده‌اند چنانچه راهن باداى حق ، رهن خود را برآورد و در تتمهء حديث محمد بن فضيل است كه امام عليه السّلام بعد از خواندن « إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ » فرمودند « هم و اللَّه شيعتنا » على بن ابراهيم از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه « اليمين امير المؤمنين عليه السّلام و شيعته و اصحابه » پس شيعيان